Za niecałe trzy miesiące, przed nami premierowy występ siatkarzy GKS-u Katowice w PlusLidze, warto więc zapoznać się troszkę z historią najwyższej klasy rozgrywkowej w Polsce.

Początek tej rywalizacji ligowej datujemy na listopad 1953 roku gdy Główny Komitet Kultury Fizycznej powołał do życia tzw. Klasę Wydzieloną. Do pierwszego sezonu w 1954 roku (grano systemem „wiosna-jesień”) przystąpiło 8 drużyn, zaś pierwszym zwycięzcą rozgrywek został AZS-AWF Warszawa przed Gwardią Wrocław i Gwardią Gdańsk. Polski Związek Piłki Siatkowej powstał 30 czerwca 1957 roku i zajął się organizacją oraz prowadzeniem zmagań ligowych, zmieniając równocześnie nazwę na I ligę. Od jesieni tego roku sezon rozgrywano według dzisiejszego schematu czyli „jesień-wiosna”. Ligę powiększono do 12 ekip, mistrzem znów został AZS-AWF Warszawa, a dwie ostatnie zespoły spadły do II ligi. Drużyna warszawska była prawdziwym hegemonem pierwszych edycji rozgrywek męskich w siatkówce, ponieważ na pierwszych piętnaście sezonów, aż w dwunastu okazała się najlepsza.

I w te lata wplata się historia katowickiej siatkówki, która zahacza również o nasz GKS. Od wspomnianego sezonu 1957/58 beniaminkiem I ligi został Górnik Katowice, który w pierwszym roku gry zajął 5 miejsce. W kolejnym sezonie drużyna z Katowic zdobyła już brązowy medal, a w kolejnych dwóch mogła się pochwalić wicemistrzostwami Polski. Sezon 1961/62 był troszkę słabszy i Górnik zakończył go na 5 lokacie. W następnych dwóch edycjach zmagań ligowych katowiczanie znów zajęli trzecie miejsca, to były już piąte medale mistrzostw Polski i zarazem ostatnie, jak się później okazało. Oczywiście jak wszyscy doskonale wiemy w lutym 1964 roku powstał nasz GKS w skład którego wszedł również m.in. Górnik Katowice, stąd potem klub grał jako GKS. Dwa kolejne sezony GKS Katowice ukończył na szóstych miejscach, by w roku 1966/67 katowiczanie zakończyli rozgrywki na piątej lokacie. Kolejne dwa sezony to coraz niższa pozycja na koniec rozgrywek, siódma oraz ósma. Od sezonu 1969/70 powrócono do początkowej liczby ośmiu drużyn w lidze co okazało się zabójcze dla GKS-u, ponieważ w meczach o utrzymanie przegrał z Hutnikiem Kraków i Gwardią Wrocław, opuszczając na dobre najwyższą klasę rozgrywkową siatkarzy. Ogółem pod szyldem GKS-u, katowiczanie zagrali 6 sezonów w I lidze.

Kolejna zmiana liczby drużyn miała miejsce od sezonu 1973/74 kiedy zagrało 10 zespołów. I w taki sposób odbywały się rozgrywki aż do roku 1989 kiedy znów powiększono I ligę do 12 ekip, ale tylko na… jeden sezon. Bo w 1990 roku dokonano podziału ligi na I ligę serię A oraz na I ligę serię B po 8 drużyn każda. Od sezonu 1997/98 powrócono do jednej ligi 12 zespołowej i ten system obowiązywał do zakończenia żywota ligi niezawodowej. 30 czerwca 2000 roku dobiegł kres I ligi, a w jej miejsce podczas posiedzenia PZPS w Poznaniu powołano do życia ligę zawodową pod nazwą – Polskiej Ligi Siatkówki – za której prowadzenie odpowiedzialna jest Profesjonalna Liga Piłki Siatkowej S.A.

W historii I ligi najczęściej tytuł mistrzowski zdobywał zespół AZS-AWF Warszawa bo aż 12 razy, następnie Legia Warszawa 8 razy, AZS Częstochowa 6 razy, AZS Olsztyn 5 razy, Resovia Rzeszów 4 razy, Płomień Milowice i Gwardia Wrocław po 3 razy oraz Morze Bałtyk Szczecin, Hutnik Kraków i ZAKSA Kędzierzyn-Koźle po 2 razy.

Polska Liga Siatkówki w dniu 22 sierpnia 2000 roku otrzymała koncesję od Urzędu Kultury Fizycznej i Sportu na prowadzenie rozgrywek zawodowych, jako czwarta w Polsce po boksie, koszykówce i piłce nożnej. Pierwsze historyczne spotkanie w PLS-ie rozegrano 29 września tego roku pomiędzy beniaminkiem Stolarką Wołomin a Mostostalem Azoty Kędzierzyn-Koźle, która została pierwszym mistrzem ligi. Warto wspomnieć, że najlepsza drużyna w historii ligi zawodowej czyli Skra Bełchatów zadebiutowała w kolejnym sezonie (2001/02), a jej największy rywal Resovia Rzeszów dopiero od edycji 2004/05. Następny historyczny moment tej ligi to podpisanie 15 kwietnia 2008 roku umowy sponsorskiej z siecią telefonii komórkowej co skutkowało zmianą nazwy ligi na obowiązującą do dziś czyli PlusLiga.

Do sezonu 2010/11 PLS/PlusLiga była ligą tzw. otwartą czyli ze spadkami i awansami z niższej ligi. Od kolejnego sezonu stała się ligą tzw. zamkniętą, bez spadków, ale z awansami tylko po spełnieniu wymogów organizacyjno-finansowych. I tak aż do nowego sezonu który przed nami, gdy częściowo odblokowano możliwość sportowego spadku-awansu, poprzez baraże ostatniej drużyny PlusLigi z pierwszą ekipą I ligi.

Łącznie w lidze zawodowej rozegrano 16 edycji, gdzie tylko 7 klubów zdobyło choć jeden medal. Liderem jest Skra Bełchatów – 8 złotych – 1 srebrny – 3 brązowe – razem 12 medali. Dalej Resovia Rzeszów (3-3-2)= 8 medali, ZAKSA Kędzierzyn-Koźle (4-2-1)= 7 medali, Jastrzębski Węgiel (1-3-5)= 9 medali, AZS Częstochowa (0-4-2)= 6 medali, AZS Olsztyn (0-2-3)= 5 medali oraz LOTOS Trefl Gdańsk (0-1-0)= 1 medal.

Wszystkie sezony ligi zawodowej rozegrały tylko cztery kluby tj. AZS Częstochowa, AZS Olsztyn, Jastrzębski Węgiel oraz ZAKSA Kędzierzyn-Koźle. Łącznie na parkietach najwyższej klasy rozgrywkowej zawodowej zagrało 24 drużyny. Biorąc pod uwagę, że Espadon Szczecin jest po części uznawany za kontynuatora klubu Morze Szczecin, które zagrało 3 sezony w tej lidze, to możemy przyjąć, że GKS Katowice jest 25 zespołem.

A co będzie dalej? Najnowsze karty historii zostaną zapisane również dzięki naszej GieKSie.